KENDİNDEN JELLİ SONDA FİYATLARI VE ARTIŞIN SEBEPLERİ  29.12.2018

Kendinden jelli sonda, diğer ismiyle TAK (temiz aralıklı kateter) yıllardır SGK geri ödeme kapsamındadır. Yürürlükte geçerli Sağlık Uygulama Tebliğ'i (SUT) uyarınca kendinden jelli sonda günde en fazla 6 adet olarak ödenmektedir. Hastanın aktif bir sosyal yaşantı ihtiyacına bağlı olarak, toplamda 6 adet olan günlük hakkının birini, eğer hasta öğrenci ise en fazla 2 adetini hidrokit (içinde idrar toplama torbası bulunan kapalı sistem kateter kiti) olarak rapor çıkartabilmektedir. Rapor geçerlilik süresi enfazla 2 yıldır.  Aile Sağlık Birimlerindeki hekimlerce de reçete edilebilen jelli sondalar SGK tarafından en fazla 2 aylık dönemler halinde ödenmektedir. SGK'nın 2007 yılında geri ödeme kapsamına aldığı kendinden jelli sondalar için o yıllarda kateter başına 1.50 TL ve hidrokit başına ise 3 TL fiyat belirlenmişti. Ancak 2008 yılında kurum tarafından indirime gidilmiş ve jelli sondalar 1.35 TL hidrokitler ise 2.85 TL ye geri çekilmiştir. Aradan 10 yıldan fazla zaman geçmesine rağmen şu anda SGK'nın kendinden jelli sonda ve hidrokit için ödediği fiyat aynıdır. 
Günümüzde dünyada üretilen jelli sondaların büyük çoğunluğu hidrofilik yüzeyli (yani yüzeyi suyu seven) üriner kateterlerden oluşmaktadır. Bu tür kateterler eski tip jel ile kayganlaşan katerlere oranla daha kaygan ve çamaşırda leke bırkmayan pratik bir yapıda olması sebebiyle daha çok rağbet görmektedir. Birçok kişi kateter içindeki patlatılan poşetin jel olduğunu sanır, ancak jel kateter üzerine kaplı olarak durmakta ve su ile ıslandığında aktif olmaktadır. Türkiye’deki en büyük üretici Oasis Medikal’dir. En yaygın markaları hi-slip, TAK, ve Mycath’dir. Diğer üreticilerin,  yaygın olarak dağıtmını yaptıkları markalar ise homecath ve goldcath dir.
Hi-Slip bir dünya markasıdır. Ankara Kazan’da Oasis Medikal’in ürettiği, AR-GE sini Türk mühendislerin yaptığı,  hi-slip jelli sondalar birçok kuzey Avrupa ülkesinde ve Amerika’da yıllardır binlerce hasta tarafından güvenle kullanılmaktadır. Kayganlık ve kuruma testlerinde bağımsız labaratuvarlarda yapılan test sonuçları ışığında dünyanın en tanınmış markalarından dahi üstün sonuçlar vermiştir. Türkiye’de SGK’nın 1.35 TL ödeme yaptığı hi-slip jelli sondaya örneğin İngiltere’de NHS (bizdeki SGK ‘ya eşdeğer) yaklaşık 1,10 GBP((bkn.Drug Tariffe) ödemektedir. Bu miktar bazı kuzey Avrupa ülkelerinde 2 euro ya kadar yükselmektedir.
Görüleceği gibi Türkiye’de üretilen bir ürün yurt dışında bugünün kurlarında 7-13 TL bandında ödenirken Türkiye’de 1.35 TL ödenmektedir. 10 yıldan fazla süredir SGK tarafından aynı fiyat ödenen jelli sonda maliyetleri, artan hammadde, işçilik ve üzerine en son Ağustos 2018’de patlak veren döviz kurlarındaki aşırı yükselme sonucu büyük miktarda artmış olduğu kesindir. Dolayısı ile üreticiler belli bir kalite ve istikrarı koruyabilmek adına bayi satış fiyatlarını artırmak zorunda kalmıştır. Bu durum aylardır hatta yıllardır beklenmekteydi.
15 Aralık 2018 tarihi itibarı ile Oasis Medikal AŞ’nin Türkiye distribütörü  Albedo Sağlık AŞ bayi fiyatlarını kurum ödemesinin üzerinde bir rakam ile deklare etmiştir.
Türkiye jelli sonda pazarında açık ara en büyük paya sahip üreticinin böyle bir fiyat artışı beyanından sonra diğer üreticilerin de kendi pazarlarına ve kalitelerine uygun bir fiyat belirleyeceği beklenmektedir. Bu yaşanan fiyat artışları sürpriz olmamıştır. Jelli sondaları reçete karşılığı çoğunluğu engelli olan hastalara dağıtımını yapan bayilerin, SGK nın ödemesi üzerinde maliyetle satın aldıkları kateterleri ve/veya hasta bezlerini zararına satmaları beklenemez. Sonuçta bayilerin de eleman,  kira,  vergiler,  kargo, yakıt vs. masraflarını karşılayacak ve bu emeğin sonunda makul oranda bir kar elde etmelerini sağlayacak uygun bir marj belirlemesi ticaretin doğası gereğidir. Bilmenizi isteriz ki Akua Medikal olarak kurulduğumuz günden bu yana 10 yılı aşkın süredir, daima hastalarımızın menfaatini korumaya gayret ettik. Hiçbir zaman hastalarımızdan aşırı bir kazanç elde etmedik. Aksine çoğu kez üretici ve distiribütörlerden aldığımız sonda ve bez dışı malzemelerde (tekerlekli sandalye, minder, havalı yatak vs) alış fiyatlarının üzerine hiç kar koymadan hastalarımıza verdik.  Bizim için süreklilik, anlık kazançlardan daha önemlidir. 
Şu anda belirlediğimiz jelli sonda reçete fiyat farkı,  işletmemizin devamlılığını sağlayacak en düşük düzeyde tutulmuştur. Umarım bir mağduriyet yaşamazsınız. Eğer bu fiyat artışlarından kaynaklı mağduriyet yaşadığınızı düşünüyorsanız, başvurulacak merciler SGK veya internet üzerinden CİMER’dir.   
Bu fiyat artışına kızıp sağlığınıza tehlikeye atacak yöntemlere kalkışmayacağınızı tavsiye ediyorum.
Saygılarımla,